Baringspijn (de pijn van weeën) is een unieke pijn. Baringspijn heb je alleen als je bevalt. Het is een signaal dat het tijd is om hulp te zoeken en om naar een plek te gaan waar jij je veilig en rustig voelt. De pijn is er niet voor niets: je kindje wordt geboren. Die gedachte kan helpen om de pijn beter te verdragen.
Je lichaam maakt zelf pijnstillers aan, de zogenaamde endorfinen. Daardoor voel je minder pijn. Maar als je erg gespannen of bang bent, kan dat de aanmaak van endorfine belemmeren.
Baringspijn wordt veroorzaakt door weeën. Een wee is een samentrekking van de baarmoederspier. Weeën komen en gaan. Tussen de weeën door heb je tijd om even bij te komen. De pijn is niet steeds even erg. Na een tijdje worden de pauzes tussen de weeën korter. De weeën worden dan krachtiger en doen meer pijn.
Sommige vrouwen vinden de pijn goed te verdragen. Andere vrouwen vinden het niet uit te houden. De meeste vrouwen hebben tijdens de weeën vooral pijn in hun buik. Maar er zijn ook vrouwen die de pijn vooral in hun rug of hun benen voelen. Soms wisselt de pijn van plaats. Ademhalings- en ontspanningsoefeningen kunnen helpen om de weeën op te vangen. Toch komt het voor dat vrouwen de pijn onverdraaglijk vinden, met name als de bevalling langer duurt dan gemiddeld. Uitputting, angst of spanning kunnen daarbij een rol spelen. Sommige vrouwen vragen tijdens de bevalling om iets tegen de pijn.
Om de pijn enigszins te verlichten hebben wij de volgende mogelijkheden:
- warmte (warme kruik of douche)
- steriele waterinjecties
- TENS-apparaatje
Steriele waterinjecties geven verlichting bij pijn in de onderrug. We geven je dan vier prikken met een klein beetje steriel water in je rug, net boven je bilspleet. Daardoor heb je minder pijn in je onderrug. Waterinjecties werken 1 tot 2 uur, hebben geen bijwerkingen en kunnen zo vaak worden herhaald als je wilt.
TENS is de afkorting van Transcutane Elektro Neuro Stimulatie. TENS is een apparaatje waarmee je jezelf kleine stroomstootjes toedient. Dit apparaatje moet je zelf van tevoren huren. Je kunt het zelf bedienen, wat een gevoel van controle kan geven. Via elektrodes die op je rug worden geplakt gaan de stroomstootjes je lichaam in. Dat geeft een prikkelend of tintelend gevoel, waardoor de aandacht van de pijn van de weeën wordt afgeleid. TENS heeft geen nadelige bijwerkingen of gevolgen voor de moeder en het kindje.
Informatievideo over TENS
Pijn hoort bij een bevalling, maar je hoeft hem niet te doorstaan als je dat niet wilt. Vraag je om pijnstilling met medicijnen, dan regelen we dat met de gynaecoloog. Dat kan alleen in het ziekenhuis, onder begeleiding van de gynaecoloog of een klinisch verloskundige.
Er zijn verschillende vormen van pijnbestrijding in de vorm van medicatie:
- ruggenprik
- remifentanil
- pethidine/morfine
Ruggenprik (epiduraal)
Een ruggenprik is een injectie in de onderrug met een combinatie van verdovende medicijnen. De anesthesioloog brengt onder plaatselijke verdoving onderaan in de rug een naald aan. Via de naald wordt een dun, soepel slangetje in de rug gebracht. De naald gaat er weer uit en het slangetje blijft zitten. Door dit slangetje worden tijdens de bevalling pijnstillende medicijnen toegediend. Na 15 minuten is de verdoving voelbaar.
Een ruggenprik heeft deze voordelen:
- de meeste vrouwen voelen tijdens de weeën weinig pijn
- de ruggenprik werkt beter dan een injectie met pethidine of een pompje met remifentanil
- je wordt er niet slaperig of suf van, waardoor je de bevalling bewust meemaakt
Een ruggenprik heeft deze nadelen:
- een ruggenprik werkt af en toe niet of onvoldoende, waardoor die soms opnieuw gegeven moet worden
- de bloeddruk kan dalen
- er kan koorts optreden
- sommige vrouwen krijgen tijdens een ruggenprik jeuk door de samenstelling van de medicijnen
- je kunt het bed niet uit, omdat je minder gevoel hebt in je benen
- het komt af en toe voor dat vrouwen na een ruggenprik last van hoofdpijn hebben
Bij een ruggenprik worden jij en je kindje goed bewaakt. Je krijgt een infuus, de verpleegkundige meet regelmatig je bloeddruk, je krijgt vaak een blaaskatheter en de hartslag van je kindje wordt doorlopend bewaakt met een CTG.
Moet de bevalling toch eindigen in een keizersnede, dan gebruikt de anesthesioloog meestal de ruggenprik die er al zit voor de verdoving, zodat je de geboorte bewust meemaakt. Alleen bij grote spoed is algehele narcose nodig.
In het ZGT in Almelo is een ruggenprik 24 uur per dag mogelijk. Meestal wordt de ruggenprik binnen een uur na aanvraag van de gynaecoloog door de anesthesioloog geplaatst.
Remifentanil
Remifentanil is een morfineachtige stof die via een infuus in de arm wordt toegediend. Je kunt zelf met een pompje de hoeveelheid regelen. Het pompje is zo afgesteld dat je nooit te veel krijgt.
Remifentanil heeft deze voordelen:
- het werkt snel, vaak al na een paar minuten
- het verdooft de pijn ongeveer even goed als pethidine
- het is na de bevalling vrij snel uit het bloed verdwenen
Remifentanil heeft deze nadelen:
- het kan bij de moeder van invloed zijn op de ademhaling en op de hoeveelheid zuurstof in het bloed
- het verdooft de pijn minder goed dan een ruggenprik
- je kunt niet meer rondlopen en door de sufheid kun je vallen
- het effect op borstvoeding is nog niet goed onderzocht
Pethidine/morfine
Pethidine wordt via een injectie in de bil of het bovenbeen toegediend. Het lijkt op morfine. Je voelt de werking binnen een half uur en het werkt 2 tot 4 uur. Aan pethidine zijn ook voor- en nadelen verbonden. Omdat het toedienen van deze medicatie in de regio haast niet meer in gebruik is, verwijzen we je voor de voor- en nadelen naar De Verloskundige, de publiekssite van de KNOV.